Page 13 - VA03_2023
P. 13

sen op het terrein voor een paardenwa-
     gen om vuilnis op te halen. Ze liepen als
     paarden voor de kar. Puur om ze moe
     te maken, zodat ze hun energie kwijt
     konden. Ik vond het mensonterend en
     verschrikkelijk. Daar heb ik geleerd om
     dankbaar te zijn voor mijn gezondheid
     en mijn gezonde verstand. Mijn vader
     zei altijd: ‘Hout in de kachel, eten op je
     bord en een bed om in te slapen. Meer
     heb je niet nodig’. Zo zie ik het ook.”

     Puinhoop
     Gait Jan vervolgt: “Ik heb veel in Utrecht
     op Kanaleneiland gewerkt. Ze hadden
     daar graag schilders uit het oosten van
     het land. Die waren iets gemoedelijker
     en dan was er minder trammelant.
     Je zag van alles. Ook veel ellende en
     dingen die, in mijn optiek, niet door de
     beugel konden. Vrouwen die de hele   “Het geeft mij veel voldoening als ik een mooi stukje werk kan afleveren.”
     dag door mannen ontvingen om een
     zakcentje bij te verdienen. Meestal was   Soms mis ik de menselijke maat. Als ik   hij, terwijl hij gaat staan en voordoet
     het bij mij ‘horen, zien en zwijgen’.   ergens schilder, dan vind ik het normaal   hoe je de hoek van de ladder bepaalt
     Eén keer heb ik er iets van gezegd. Dat   dat je even een praatje maakt met de   door de armen te strekken en de sche-
     was bij een gezin hier een paar dorpen   klant. Maar andersom is dat ook zo. Als   nen tegen de onderste sport te plaatsen.
     verderop. Moeder was aan de drank   de schilder bij jou aan het werk is en die   “Vroeger was het nog echt een ambacht.
     en het was één grote puinhoop in huis.   doet zijn best om er iets moois van te   Je begon met het schoonmaken van het
     Het stonk er verschrikkelijk. Maar ik   maken, dan is het toch normaal dat je   houtwerk. Daarna volgden het gronden
     had vooral te doen met de dochter,   even met hem praat?”              en het inpuimen van die grondverf. Met
     een meisje van een jaar of 8. Zij moest                                puimsteen (vulkanisch gesteente) wreef
     haar eigen eten klaarmaken en haar   Eigen verantwoordelijkheid        je de natte grondverf in het hout voor
     eigen kleren wassen. Op een gegeven   In al die jaren schilderen, werkte hij zo-  een betere hechting, daarna stoppen en
     moment kon ik het niet meer aanzien en   als gezegd 30 jaar in loondienst. “Ik heb   plamuren. Dan volgde het voorlakken,
     zei tegen de vader: ‘Zou je er niet eens   bij veel bedrijven gewerkt. Soms maar   het schuren en tenslotte het aflakken.
     wat aan doen?’ Hij keek me aan alsof dat   een weekje. Als het me niet beviel, dan   Vroeger kreeg je tijd om een mooi stukje
     een heel vreemde vraag was. ‘Je moet   was ik zo weer weg. Soms omdat je met   werk te leveren. Nu moet het allemaal
     je er niet mee bemoeien’. Nu heb je                                    sneller. Schuren bijvoorbeeld, dat gaat
     instanties waar je naartoe kunt bellen,                                nu met de machine, maar dat is hele-
     maar toen was dat nog niet zo bekend.                                  maal niet goed voor het eindresultaat.
     Ik had geen idee waar je met dit verhaal                               Een schuurmachine maakt veel toe-
     naartoe moest, maar ik heb er wel vaak     ‘Je bent altijd             ren en daardoor wordt de verflaag te
     aan teruggedacht.”                                                     warm en ontstaan er blaren, die je pas
                                           verantwoordelijk voor            ziet na het afronden van het werk. Ik
     Mensenkennis                              je eigen situatie’           schuur nog altijd alles met de hand en
     Na 54 jaar schuren, plamuren, gronden,                                 ik schilder zonder afplakken. Een echte
     voorlakken en aflakken kijkt hij vooral                                ambachtelijke schilder, die schildert uit
     terug op veel positieve contacten.                                     de hand. Afplakken is daarbij niet nodig.
     “Ik ben graag onder de mensen. Als                                     Sterker nog, op het moment dat ik moet
     schilder doe je veel mensenkennis op,                                  afplakken, stop ik ermee”, zegt Gait Jan,
     tenminste als je er open voor staat.   ongezonde stoffen werkte of in onveilige   die bepaald niet wil beweren dat vroeger
     Als mensen mij voorliegen, dan heb ik   situaties. ‘Ik ben Dul en Dul is Dul en   alles beter was. “De verf op waterbasis
     dat zo in de gaten. Ik praat graag met   die wil nog langer leven dan vandaag’.   is voor de schilder een hele verbetering;
     mensen, maar laat me nooit in de hoek   Je bent altijd verantwoordelijk voor je   tenminste voor wat betreft zijn gezond-
     praten. Ook niet door de notarissen en   eigen situatie.”              heid. Deze verf wordt ook steeds beter.
     artsen waar ik schilder. Ik ben dan wel                                Al schilder ik zelf nog heel graag met
     een gewone schilder, maar ook ik heb   Inpuimen                        verf op terpentinebasis. Je voelt meer
     mijn eigen principes en ideeën”, zegt   Naast de omgang met mensen geeft   weerstand en als je het goed doet, dan
     de Epenaar, terwijl hij opstaat en een   ook het ambacht hem veel voldoening.   is één streek genoeg, waarna de verf
     kaartje pakt dat hij onlangs van een   “Schilderen is een beroep dat nog   prachtig dicht vloeit.”
     klant kreeg en waarop hij bedankt wordt   weleens onderschat wordt. Het geeft mij
     voor zijn schilderwerk en aangename   veel voldoening als ik een mooi stukje
     gezelschap. “Kijk, dat vind ik mooi.   werk kan afleveren. Het begint met het   Tekst en foto’s: Gerrit Tenkink
     Toch een teken dat de klant tevreden is.   goed neerzetten van de ladder”, vertelt
     VA-KRANT                                                                          MENS & WERK  |  13
   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18